X
تبلیغات
رایتل

 

  دوشونجه لر (اوچ بؤلومده) 

  ۱- سونسوزلوق 

  داود اهری

 

از واقعه ای تورا خبر خواهم کرد

 وان را به دوحرف مختصر خواهم کرد

باعشق تو در خاک نهان خواهم شد

بامهر تو سر زخاک برخواهم کرد.

                                                                                  ابو سعید ابوالخیر(قرن 4و5)

بیرینجی بؤلوم: سونسوزلوق

   

خزرین ساحیلینده اوفوقا، اورادا کی ده نیز ایله ماوی گؤی اؤپوشورلر، گؤز دیکمیشم. ده نیز دالغالاری ایلا منیمله سانکی دانیشیر، آمما من اونون سؤزلرینی باشا دوشمه ییرم.دالغالارین سسی یالنیز بیر موسیقی کیمی منده بیر گیزلین دویغو اویادیر. بیلمه ییرم هارادان گونده لیک چکیش- برکیش لردن اوزاق اؤزومو بورادا راحات حس ائدیرم و او اوزاقداکی اوفوق، سونسوزلوغو یادیما سالیر.

اؤز-اؤزومه دئییرم:

دونیا نه قده ر بؤیوکدور و آیا اولا بیلر کی انسان یئنی دن دونیایا گلسین؟ دونیا کی اوجسوز- بوجاقسیز و زامانا دا نه باشلاناجاق و نه ده قورتاراجاق یوخدور.بیگ بنگ (Big bang) تئوریسی اگر دوز اولسا ، بو بؤیوک پارتلاییش حدودا   15 میلیارد ایل بوندان قاباق ، دونیانین بیر گوشه سینده اوز وئریب و هنده وریمیزده کی کهکشانلار تؤره نیب و بو کهکشانلار بیر چوخ سرعت ایله بیربیریندن اوزاقلاشیرلار و گئت به گئت سرعتلری داها چوخالیر و دئییرلر کی شاید گله جکده بیر زامان یئنه بونلار هامیسی چکیم اثرینده انقباض تاپیب و بیر یئرده قوووشالار و یئنی دن بیر بؤیوک پارتلاییش اوز وئره.بو اولای سونسوز دفعه لر اؤنجه تکرار اولوب و گله جکده ده تکرار اولاجاق.آمما آیا بو بؤیوک پارتلاییش یالنیز بیر یئرده اوز وئریر؟

دونیا کی بؤیوکدور و اونا بیر مرکزیت قائل اولماق اولماز.پس دئیه بیله ریک سونسوز دفعه لر بو پارتلاییشلاردان بؤیوک دونیانین هر بیر گوشه سینده هر آن اوز وئریر و دونیا ازلدن واردیر و ابدی دیر.

البته بو بیزیم هنده وریمیزده کی دونیا چوخ بؤیوکدور.اونلار کی آسترونومی رقملری ایله تانیشدیرلار ، اونون بؤیوک اولماسینی تصور ائده بیلرلر، آمما بؤیوک دونیانین تصوری ممکن دئییل.دئیه بیله ریک کی بیزیم دونیادا سوتلو یول کهکشانی نین آیری منظومه لرینده و باشقا کهکشانلارین منظومه لرینده اولا بیلر کی یئر پلانئتی اوزه رینده کی کیمی یا بیر آیری صورتده حیات اولا و بؤیوک دونیانین ایچه ریسینده کی کیچیک دونیالاردا دا حیات اولا.

دئمه لی بؤیوک دونیانین ، کیچیک دونیالاریندا سونسوز دفعه لر پلانئت لرده حیات وجودا گلیر و سونرا آرادان گئدیر و یئنه سونسوز دفعه لرله تکرار اولونور.چونکی زامان نهایت سیزدیر و میلیاردلار یا تریلیونلار ایل بیر شئی دئییل و زامان بیگ بنگ اولاییندان سونرا باشلانماییبدیر.

ریاضیات احتمالاتی ایلا بو تکرارلارا فیکیر له شنده و گؤزلریمیزین اؤنونده کی سونسوزلوغا دقت وئرنده ، انسان سوروشور:

آیا بیر ده من بو دونیایا گله بیله رم یا یوخ؟ آیا کئچمیش زامانلاردا من میلیاردلار دفعه دونیایا گلیب گئدیب و گله جکده ده میلیاردلار دفعه یئنی دن دونیایا گلمه یه جه یم؟ هر چند بو گلیب گئتمک لرین آراسیندا میلیاردلار ایل زامان و فاصله اولا؟!

آیا من یئنی دن اولاجاغام؟آدیم، شهرتیم، شه هه ریم، مملکتیم، پلانئتیمیز یئر پلانئتی، گونش منظومه سی، سوتلو یول کهکشانی یئنی دن اولاجاقمی؟ آیا من یئنه ده ایندی کی آدام اولاجاغام  و یئر پلانئتینین اوزه رینده کی لر و بوتون اولایلار یئنی دن تکرار اولاجاق و نهایت من یئنه سونسوز دفعه لر اؤرنک اوچون یازیچی اولاجاغام ، فیکیر له شه جه یم و بونلاری یازاجاغام و ایندی یه دک گؤردوکلریمی یئنی دن گؤره جه یم و کئچه جه ییم تکرار اولاجاق و بیر فیلم کیمی یئنه ده اولدن باخاجاغام و آیری انسانلار  دا منیم کیمی تکرار اولاجاقلار و هر کس اؤز دینینده، مذهبینده، ایده ئولوژیسیندا و اؤز وطنینده و اؤزآنا دیلی ایله دانیشاجاق و آیا فرعون لار، نرون لار، هیتلرلرو... و باشقا طرفدن بتهوون لر ، پیکاسولار، ناظم حکمت لر و ... او کوچه ده کی بقال و ... اولاجاقلار و ایلک اوزایا گئده ن انسان گاگارین و تاریخین بوتون حادثه لری تکرار اولاجاق و بو سویوق یاز گونو تکرار اولاجاقدیر و ...؟

سونسوزلوق بیر ریاضی علامتی و نشانه سی دیر.بو کلمه بیزیم تورکی دیلیمیزده بیر نهایت سیزلیک و بیر ده قیسیرلیق معناسی وئریر.سونسوزلوق نه لر کی انسانا دوشوندورمه ییر؟!!!

اوفوقا باخیرام.خزر دالغالانیر.بیر سیگارئت یاندیریرام.من همین ساحیلده ، میلیاردلار دفعه بورادا اوتوروب ، بونلاری فیکیر له شیب ، اوفوقا و ده نیزین دالغالارینا باخیب ، بیر سیگارئت یاندیرمیشام و میلیاردلار و سونسوز دفعه لر همین اولای تکرار اولوب و اولاجاقدیر...!

دالغالارین موسیقی سسی ، اوفوق، گؤی و ده نیز منی هارالارا آپاردی؟!

اؤزومه قاییدیرام.یوخ! بو ایش اولانماز.بیر دؤنه دونیایا گلیب و بیر دؤنه ده اؤله جه یم و سون ... و دونیا ، قوجامان دونیا ، ازلدن ابده و زامان سونسوز و یازیق انسان، دونیانین تراژئدیسی انسان!

گولمه یین! من بو یوخ کلمه سینی ائله بو جور کئچمیشده ده میلیاردلار دفعه دئییب و گله جکده ده میلیاردلار دفعه دئیه جه یم.

اینانماییرسینیز ، سیز ده سونسوزلوغا فیکیر له شین...!                                                                                                    

 

داود اهری

اهر- 12/2/77